فرزند پروری, مقالات

روشهای تربیتی-تشویق (1)

تشویق یک شیوه است که در تربیت کودک و نوجوان معجزه می کنه. تشویق اونقدر اثر داره که حتی وقتی حیوانهای درنده و خشنی مثل شیرو ببر را می خوان در سیرک ها برای سیرک آماده کنن و اونها را می خوان اهلی کنن از همین ابزار استفاده می کنند.

همین که رام کننده یک حرکت و یه ذره پیشرفت از اون شیر می بینه بلافاصله رو سرش دستی می کشه اونو نازش می کنه و یه تیکه گوشت بهش می ده .خوب وقتی حیوان با استفاده از این ابزار اصلاح می شه، رام می شه، اهلی می شه ،آیا فرزند انسان نمی تونه از این راه اصلاح بشه؟ قطعا خیلی موثر هست . حتی من معتقد هستم که ما بزرگسالان هم نیاز به تشویق داریم همه ما هم، حتی اولیا الله هم نیاز به تشویق دارن. برزگان دین. فقط فرق اونها با ما ها اینه که اونها توجه را از خدا می خواستند. رسول گرامی فرمودند (به عبارت های مختلف در قرآن شریف هست) که من پاداشم را از خدا می خوام پس این نشون می ده که حضرت هم نیازی دارن به این پاداش. ولی از ماها نمی خوان .از خدا می خوان.

تشویق جایگاه بسیار مهمی داره در قرآن تعبیرهایی داریم که به ما درس می ده. مثلا خداوند وقتی می خواد مومنان را تشویق کنه أُولَئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَوَاتٌ مِّن رَّبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ (س بقره-ي 157)با این تعبیر که بر مومنان از طرف خداوند درود و رحمت باد.

اینا تشویقه یا اونجایی که به حضرت فرمان می دن که از اونها صدقه بگیر یا ذکات بگیر خُذْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً …وَصَلِّ عَلَيْهِمْ … ﴿۱۰۳﴾ (س9-توبه) از اونها صدقه بگیر و بر اونها درود بفرست و این صل علیهم درود بفرست اینا تشویقه. در قرآن کریم ما چند جا داریم که سخن از تبشیر و انزار اومده در بیشتر این موارد تبشیر ،بشارت یعنی در حقیقت تشویق. پس نشون می ده تشویق جایگاه بسیار مهمی داره . یکی از شیوه ها تنبیه هم است . ولی منظور تنبیه بدنی نخواهد بود و نکته ها داره كه بعداَ عرض خواهم کرد.

درسته این دو دو شیوه هستند ولی تشویق خیلی مهمتره خیلی خیلی مهمتره و به همین دلیل هم خداوند ابتدا تشویق یعنی تبشیر و بشارت را می فرماید و بعد بحث ابزار و تنزیر و اینها مطرح می شه.

ما در سیره اولیا الهی هم داریم که تشویق های جالبی داشتند مثلا آمده است در تاریخ که رسول خدا (ص) برای اینکه حضرت امیر را تشویق کنند عمامه مبارکشون را رو سر حضرت گذاشتند حضرت را اینگونه تشویق کردند. یا به جعفر طیار نماز جعفر طیار را هدیه کردند. حضرت امام حسين ع به معلم فرزندشون هزار درهم عطا کردند به عنوان تشویق و به عنوان جایزه .حضرت امام رضا ع پیراهن خودشون را سی هزار درهم را به دعبل خزایی دادند که از شاعران اهل بیت ع بود. یا امام کاظم ع معروف است که تکه ای از کفن خودشون را به شطیطه اون بانوی بزرگوار و با تقوای نیشابوری دادند. خوب اینا ببینید نمونه هایی از تشویق هایی است که اولیا الله داشتند و اینها به ما پیام می ده که خوبه ما هم از این ابزارها استفاده کنیم.

از دید غربی ها هم تشویق خیلی مهمه. نوع کتابهایی که غربی ها نوشتند به این بحث تشویق که می رسن خیلی خیلی قضیه را جدی می گیرن. ویلیام جیمز جمله بسیار جالبی داره ایشون می گه عمیق ترین انگیزه در نهاد آدمی عطش مورد تحسین قرار گرفتن است این یک انگیزه بسیار عمیقی در نهاد و وجود انسان است و اون عطش مورد تحسین قرار گرفتنه. عطشی داره که تشویق بشه

تشویق آثاری داره واقعا معجزه می کنه همینطور که اول عرض کردم من جدا توصیه می کنم از خانواده های عزیز از این ابزار استفاده کنند و خوب استفاده کنند و جدی استفاده کنند.

ما نمونه هایی باز در تاریخ داریم که این تشویق آثار بسیار خوبی داشته و عزیزانی که به جاهایی رسیدند بزرگان دین ما بزرگان علمی و فرهنگی ما به جهت تشویق بوده مثلا امام صادق ع هشام بن حکم را که معروف است هشام یك وقتی در دوران نوجوانی خدمت حضرت رسید با اینکه بزرگانی جمع بودند در جلسه حضرت. حضرت هشام را بردند پهلوی خودشون نشوندند و او را تفقد کردند. یا آقای فلسفی ره فرمودند من اولین باری که به منبر رفتم شعری در وصف حضرت امیر خواندم و بزرگواری به نام آشیخ محمد شمیرانی در پایین منبر من بودند تا اولین جمله را خوندم و اولین بیت را خوندم صداشون از اون داخل جمعیت اومد فرمودند احسنت، آفرین، من را تکون داد و برد و واقعا به جایی رسیدند که شخصیت ارزشمندی بودند. جالرز دیکنز ، تشویق یک سردبیر مجله ای باعث شد جالرز دیکنز بشه وگرنه اونقدر قصه می داد به این ور واونور و کسی چاپ نمی کرد. ولی یک تشویق او را از یک نویسنده معروف ساخت.

ادیسون خودش را مدیون تشویق مادرش می دونه. ما می تونیم از شیوه هایی استفاده بکنیم که بتونیم بچه هامون را تشویق کنیم والدين مخصوصا مادران سعي كنيد که نشانه ای برا خودتون داشته باشید. حتی می تونید این را بنویسید یه جایی بزنید. رو کابینت آشپزخانه و رو یخچال یه جایی و رمزی باشه. لازم هم نیست بنویسید تشویق. ولی یه ت کشیده یه رمزی بین خودتون باشه تا شما را به یاد تشویق بندازه و بتونید فرزندان خودتون را تشویق کنید. دنبال باشید بچه ها را در اون وقتی که دارن کار خوب می کنند غافل گیر کنید و همون لحظه اظهار نظر کنید و بگید کارت خیلی کار خوبیه بویژه خردسالان دست کم در روز سه بار  باید تشویق بشن. مشکل بزرگ ما  بعضی از خانواده ها متعصفانه اینکه بیشتر اشکالات را می بینیم خوبی ها را نمی بینیم خوبه انسان آیینه صفت باشد هم اون اشکال را ببینه و خوبی ها را ببینه و خوبی ها را تذکر بده.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *